Strijdkoor Kontrarie Herent

De vier weverkens

De vier weverkens

Tekst en Muziek: Vlaams Volkslied
Taal: Nederlands
Land: België
Continent: Europa
Volkslied
De vier weverkens is een oud-Vlaams volkslied dat in verschillende versies bekend
was over heel Vlaanderen. Het lied herinnert aan de talrijke hongersnoden in
Vlaanderen, veroorzaakt door natuurrampen en oorlogen.
Armoede en wevers
“De weefnijverheid is alhier geweldig vervallen en de armoede zeer groot. Ganse
benden bedelaars lopen uitgehongerd rond, ook van Gent en elders. Er zijn mensen
die doodvallen langs de straten, want de eetwaren zijn niet kopelijk voor de gewone
man,” schreef Bernardus de Neve, een inwoner van Zomergem, in de buurt van Gent,
in januari 1848.
In de tweede helft van de jaren veertig van de 19° eeuw, werd het platteland van
Vlaanderen getroffen door een crisis, waarvan De Neve getuige was. Aanleiding voor
de problemen waren mislukte oogsten. De strenge winter van 1844-1845 vernietigde
een groot deel van de tarweoogst, en de aardappelen die boeren als vervanging
teelden kregen vanaf juli 1845 last van een parasiet. In grote delen van Vlaanderen
ging meer dan 90 procent van de aardappeloogst verloren. Begin juli 1846 verscheen
de ziekte opnieuw en blakerde in twee, drie weken tijd de aardappelvelden zwart.
Veel mensen stierven de hongerdood, of raakten verzwakt en werden vervolgens
getroffen door cholera of tyfus, die ook in deze jaren heersten.
Veel boeren die de jaren veertig wisten te overleven, raakten in de jaren tachtig
alsnog in de problemen. Toen kelderden de graanprijzen omdat het graan goedkoop
kon worden geïmporteerd uit bijvoorbeeld de Verenigde Staten.
Vanwege de lage lonen werd Vlaanderen aan het einde van de negentiende eeuw
aantrekkelijk voor industriëlen. Tot dan had de industrialisatie vooral
plaatsgevonden in Wallonië met zijn steenkool, en in de textielstad Gent. In 1806
stonden daar al mechanische katoenweverijen en in 1830 werkten er 16.000
arbeiders in de katoenindustrie.
Vanaf 1875 richtten investeerders ook in andere Vlaamse steden en stadjes
fabrieken op, vanwege de lage lonen maar ook omdat er in die tijd steenkool in de
Kempen werd gevonden.
Er kwamen textielfabrieken en nieuwere vormen van industrie: metaalbewerking en
de productie van chemicaliën.
Wie werk kreeg in de nieuwe fabrieken was er nog steeds beroerd aan toe. Het
werk was vaak gevaarlijk en ongezond en de werkdagen waren lang: vijftien uur was
geen uitzondering. Daarbij bleven de lonen laag, want er was nog steeds een
overschot aan werkvolk.
Om de armoede het hoofd te bieden, moesten vrouwen meewerken en in veel
gevallen de kinderen ook. De allerkleinsten konden naar de ‘bewaarschool’ maar
daarna moesten ze aan het werk: soms al op vijfjarige leeftijd, maar meestal als ze
enkele jaren ouder waren.

Vier weverkens zag men ter botermarkt gaan
En de boter die was er zo diere.
Zij hadden geen duit haast meer in hunne tas
En ze kochten één pond sa vieren.
Schietspoele, sjerrebekke, spoelza!
Djikke djakke, kerrekoltjes, klits klets!
En ze kochten een pond sa vieren.
En als zij dat boterken hadden gekocht,
Zij hadden er vier platelen;
Zij spraken dat vrouwken zo vriendelijk aan:
Sa, vrouwke, en wilt het ons delen.
Schietspoele, sjerrebekke, spoelza!
Djikke djakke, kerrekoltjes, klits klets!
Sa, vrouwke, en wilt het ons delen.
Dat vrouwken dat sprak: "Ja, dat zal ik wel doen,
Ja, zo wel als een vrouwken van eren
Want ik weet wel wat er de weverkens zijn
en de weverkens zijn er geen heren."
Schietspoele, sjerrebekke, spoelza!
Djikke djakke, kerrekoltjes, klits klets!
en de weverkens zijn er geen heren.
Wat zouden de weverkens heren zijn,
Zij en hebben er huize noch erven!
En kruipt er een muisken in hunnen schapraai,
Van de honger zo moet het er sterven.
Schietspoele, sjerrebekke, spoelza!
Djikke djakke, kerrekoltjes, klits klets!
Van de honger zo moet het er sterven.
En als dan dat muisken gestorven zal zijn,
Waar zullen ze het begraven?
Al onder de weverkens hunne getouw
En het grafken zal rooskens dragen
Schietspoele, sjerrebekke, spoelza!
Djikke djakke, kerrekoltjes, klits klets!
En het grafken zal rooskens dragen
Eerste internet publicatie: 02/10/2010. Laatste wijziging: 01/01/1970
Nr Titel
223 Ballade van de Zee
218 Moving
217 Which Side are you On
215 More than a paycheck
214 Freedom from war
213 L'Orange
212 Ùn possu più
211 Een beter land
210 Un Jour Sans Pluie
209 Gender en Tender
208 Streets of London
207 La Varshavianka
206 Yo te nombro Libertad
205 Plus rien ne m'étonne
204 Onverschillligheid
203 Nacht vanbinnen
202 Schuld of onschuld
201 Dire gelt
200 I gonna get through this world
199 C'est pas façile
198 Er is niets
197 Luchin
196 Raise your voices
195 De vier weverkens
194 Das Lied vom Förster und der Schönen Gräfin
193 Wa ana amsji
192 Cinco siglos igual
191 Oughta Be a Woman
190 Hard Times Come Again no More
189 Werkloosheid
188 Rain Rain, beautiful rain
187 Al lado de mi cabaña
186 La Lega
185 Et pourtant dans le monde
184 I am not at war
183 Dorul dor
181 Zing, vecht, huil, bid
180 The Great Song of Indifference
179 Als Ich Dich Gebar
178 Rogativa
177 Wie dan wel
176 La Pobreza
175 Outcho Randolada (hymne de Tchévané)
174 De Tijd Loopt
173 Thurnscoe rain
172 Ni chicha ni limona
171 Malere
170 Wereldwijde bondgenoten
169 Todo Cambia
168 Brother
167 Vlaggen van leven en hoop
166 Guantanemera
165 Hambani
164 I ciavatin
163 Sounding Rafters
162 Tshotsholoza
161 We willen ze niet
160 Erein eta joan fragment
159 Vuelvo para vivir
158 Pajarita de la paz
157 Hapana Kutchoma
156 Sangatte
155 In Flanders Fields fragment
154 Konjunktur - cha-cha
153 Bienvenida a Tijuana
152 Ik hou van U
151 Mother Earth
150 Nahna mesh erhabiin
149 Jij daar in het donker fragment
148 Al kol ele
147 Yellow triangle
146 De wereld is niet te koop
145 Tobin taks blues
144 Oorlogsgeleerden
143 Fietsers
141 Bange blanke man
140 Antya Laba
139 Lied van de Europese top
138 Clandestino
137 Les Canuts
136 Quiero cantar
135 Agur Agur
134 Umzabalazo
133 Halala Afrika
132 Raise your banner (Unity)
131 Le deserteur
130 Pelago fragment
129 Mensen gevraagd
128 Son la Mondina
127 Eramu in campu
125 Zog nit Keynmol
124 Un pueblo que camina
123 The Green fields of France
122 Scarborough Fair
119 Siempre hay porqué vivir
118 Kauwenberglied
116 Song of the exiled
115 Only Remembered
110 Vrede voor de Balkan
106 Lolo mi boto
105 Freedom is coming
104 Inkululeko
103 De vluchteling
102 E Rile
97 Unidad popular
95 Lo sai che i minatore
90 Say’ilim’ Ingqolowa
88 Siyahamba
87 Tourdion
86 On Children
85 The winds are singing freedom
81 Money, money
80 Als deze oorlog ooit nog eindigt
79 Ate Nate fragment
75 Duerme negrito
74 Cuando me siento muy lejos
69 Bella ciao
67 Pick a bale of cotton
66 Le temps des cerises
64 Ston Nikophoro
54 El himno de la Paz
53 Unzima lomthwalo fragment
48 Que la tortilla se vuelva
42 De gedachten zijn vrij
39 Mandela
34 La valigia
33 Everybody sing freedom
28 De Colores
27 Pancasan
15 Wij zijn geen onderdanen
9 Nonqongqo
8 Bayan Ko
5 Nkosi sikelela
4 No Mataras

Last update: 24/01/2016 22:34
Generated in: 3.636 msec